Republika Południowej Afryki

Republika Południowej Afryki (ang. Republic of South Africa) – państwo na południowym krańcu Afryki.

Jego początki to dwie burskie republiki: Transwal i Orania. Burowie byli potomkami osadników holenderskich przybyłych tu w XVII wieku. Pod koniec XIX wieku wybuchły dwie wojny burskie z Wielką Brytanią. Do roku 1991 w RPA obowiązywał rasistowski system społeczny (apartheid). Postacią symbolizującą walkę z państwem prześladującym czarnych obywateli był Nelson Mandela. Za swój wkład w demokratyczne przemiany Mandela otrzymał w roku 1993 pokojową Nagrodę Nobla.

Historia
W roku 1487 Portugalczyk Bartolomeu Diaz odkrył Przylądek Burz (obecnie Przylądek Dobrej Nadziei). Pierwotnie tereny obecnej Republiki Południowj Afryki były zamieszkane przez plemiona Buszmenów i Hotentotów, w XVI wieku zostali oni wyparci przez ludy Bantu.

Europejska kolonizacja rozpoczęła się w roku 1652. Wtedy to Jan van Riebeeck z holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej z garstką osadników założył Kapsztad. Początkowo była to baza zaopatrzeniowa dla statków niderlandzkich w drodze do Azji. Wkrótce doszło do wojen wzrastającej kolonii osadników (Burów) z tubylczymi plemionami afrykańskimi.

Na wschód od Kapsztadu powstało w roku 1785 pierwsze osiedle brytyjskie Port Elisabeth. Po kongresie wiedeńskim Wielkiej Brytanii przypadł w udziale Kraj Przylądkowy, który zaanektowała.

Ustrój polityczny
Republika Południowej Afryki jest państwem federacyjnym podzielonym na 9 prowincji, o demokratyczno-parlamentarnej formie rządów. Oficjalnie w tej republice funkcjonuje 11 języków urzędowych. Głową tego południowoafrykańskiego państwa jest prezydent obecnie Thabo Mbeki, jest on również szefem rządu. Oprócz prezydenta w skład rządu wchodzi także dwóch wiceprezydentów. I wiceprezydent kieruje pracami rządu. Wiceprezydenci powoływani są przez prezydenta z kandydatów przedstawionych prezydentowi spośród partii politycznych które uzyskały co najmniej 80 mandatów do izby niższej parlamentu. Ministrowie powoływani są także przez prezydenta spośród wszystkich partii politycznych w parlamencie na zasadzie proporcji. Konstytucja przewiduje powołanie tylko jednego ministra nie będącego członkiem parlamentu. Prezydent powoływany jest w wyborach pośrednich spośród członków Zgromadzenia Narodowego przez połączone izby parlamentu niższej Zgromadzenia Narodowego oraz wyższej Narodowej Rady Prowincji (Senatu). Izbę niższą powołuje się w wyborach powszechnych w okręgach wielomandatowych i zasadą proporcjonalności. Izbę wyższą Narodową Radę Prowincji powołują lokalne parlamenty każdej z 9 prowincji po 10 deputowanych z każdej prowincji. Izba niższa liczy 400 deputowanych a wyższa 90. Każda z 9 prowincji posiada swój lokalny parlament i swój rząd.

Geografia
Przeważającą część powierzchni RPA zajmują wyżyny. Od strony wschodniej i południowej kończą się one ostrą krawędzią. Głębokie doliny rzek dzielą ją na kilka grup górskich (np. Góry Smocze). Południową część kraju zajmują Góry Przylądkowe. Niewielkie obszary nizinne wystepują tylko w wąskim pasie nadbrzeżnym.

Gospodarka
Republika Południowej Afryki to jedyny wysoko rozwinięty kraj kontynentu afrykańskiego. Na terenie RPA znajduje się wiele bogactw naturalnych, a także dobrej żyzne gleby. Klimat również sprzyja rozwojowi rolnictwa.

Przemysł wydobywczy RPA opiera się na wydobyciu:

złota (40% światowych zasobów),
diamentów jubilerskich i przemysłowych (50% światowych zasobów),
węgla kamiennego (80% zasobów Afryki),
metali kolorowych (chrom, mangan, srebro)
metali ziem rzadkich (beryl, lit),
pierwiastków radioaktywnych (uran, tor),
soli fosforu i fluoru.
Rozwinięty jest także przemysł maszynowy i chemiczny, ale głównie przetwórczy. Główne gałęzie przemysłu to:

chemiczny,
skórzany,
maszynowy,
elektrotechniczny,
petrochemiczny,
włókienniczo-odzieżowy.

źródło: www.wikipedia.pl