Madera i Azory

Madera (port. Madeira) – archipelag na Oceanie Atlantyckim u północnych wybrzeży Afryki, na północ od Wysp Kanaryjskich. Region autonomiczny Portugalii, który obejmuje wyspy: Madera (741 km²), Porto Santo (42,5 km²) i kilka mniejszych wysp.

powierzchnia: 794 km²
liczba mieszkańców: 253 tys. (1991)
główne miasto: Funchal
Powierzchnia wysp jest górzysta. Najwyższym szczytem jest Pico Ruivo na wyspie Madera (1861 m n.p.m.). Uprawia się winorośl, trzcinę cukrową, warzywa i drzewa owocowe. Hoduje się bydło. Mieszkańcy trudnią się też rybołówstwem. Występuje przemysł winiarski (wina Madera), a także hafciarstwo i wikliniarstwo. Region turystyczny o światowej sławie.

W starożytności znana Fenicjanom, jednak nie zamieszkana. W czasie wypraw Portugalczyków w 1418 i 1420 odkryta przez nich, zasiedlona i zagospodarowana (najstarsze plantacje trzciny cukrowej z XV w.). W latach 1580-1640 wraz z Portugalią wchodziła w skład Hiszpanii. W 1801 i w latach 1807-1814 pod zarządem brytyjskim. W 1931 rebelia przeciw lizbońskiej dyktaturze Carmony. Od 1976 region autonomiczny.

Azory (Açores) – archipelag wysp wulkanicznych położonych na Oceanie Atlantyckim, około 1500 km od wybrzeży Portugalii, do której wyspy należą. Dziewięć dużych wysp, tworzących trzy wyraźne grupy (od zachodu Flores i Corvo; Faial, Pico, São Jorge, Luz i Terceira; São Miguel i Santa Maria) rozciągają się na przestrzeni 650 km. Zróżnicowana rzeźba terenu ze stromymi, skalistymi wybrzeżami i jeziorami kraterowymi to świadectwo wulkanicznego pochodzenia wysp. Archipelag jest nadal obszarem aktywnym sejsmicznie.

Powierzchnia wysp – ok. 2,2 tys. km2 (największa São Miguel – 747 km2), liczba ludności – 262 tys. (2001). Ośrodek administracyjny: Ponta Delgada. Od roku 1976 wyspy cieszą się częściową, a od 1980 jeszcze szerszą autonomią.

Wyspy, znane w starożytności Fenicjanom, zostały ponownie odkryte w 1431 roku przez Portugalczyków – nie zamieszkane zostały szybko przez nich skolonizowane. Po II wojnie światowej mieściła się tu amerykańska baza lotnicza i morska.

Gospodarka
Gospodarka wysp opiera się na w dużej mierze na turystyce, a także na rolnictwie (uprawa winorośli, owoców cytrusowych, kukurydzy, pszenicy, trzciny cukrowej) i rybołówstwie.

Historia
Azory były prawdopodobnie odwiedzane w starożytności przez Kartagińczyków, a w średniowieczu przez Arabów i Normanów, pozostały nie zamieszkane do ich ponownego odkrycia 1427 przez Portugalczyków, którzy około 1432 roku rozpoczęli kolonizację. Po 1466 roku osadnictwo flamandzkie. Ważna stacja morska dla statków przepływających przez Ocean Atlantycki. W czasie obu wojen światowych alianckie bazy lotnicze i morskie, których prawo użytkowania mają od 1951 Stany Zjednoczone. Od 1976 roku częściowa autonomia, rozszerzona 1980 (uprawnienia organów regionalnych w zakresie zarządzania gospodarką i finansami archipelagu).

Najbardziej znanym Azorczykiem jest piłkarz reprezentacji Portugalii - Pedro Pauleta.

źródło: www.wikipedia.pl